پرداختن به مسائل سالمندان با توجه به صنعتی شدن جوامع و تبعات اقتصادی- فرهنگی و اخلاقی آن، بیش از پیش باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین با توجه به این که شمار سالمندان در کشور ما در حال افزایش است، باید امکانات بسیاری برای این افراد فراهم آید تا در حد امکان به نیازهای روانی، اجتماعی و جسمانی آنها پاسخ داده شود. بدین منظور ایجاد فضایی آرام و بدون تنش میتواند آرامش بخش روح و روان سالمندان باشد. در این مقاله سعی شده که در ابتدا با بررسی ویژگیهای روانی، احساسی و شخصیتی افراد سالمند و با در نظر گرفتن محدودیتهای فیزیکی و جسمی آنها، توصیه هایی برای مناسب سازی محیط زندگی آنها ارائه شود
شناخت ویژگی های سالمندان :
در این قسمت به بررسی ویژگی های سالمندان می پردازیم و این ویژگیها را به دو دسته تقسیم می کنیم:
1- ویژگی های روحی و روانی سالمندان
2-ویژگی های جسمی و فیزیکی سالمندان
ویژگی های روحی روانی:
سازگاری سالمند با محیط پیرامون به دلایلی به سختی صورت می گیرد آنان با مشکلات روانی و عاطفی خاصی روبرو هستند احساس تنهایی، میل به جلب توجه دیگران و احساس تملک، لذا برای ابراز وجود و کاهش این فشارهای روانی ممکن است بخواهند محیط را تحت کنترل خود در آورند و دیگران را نیز به اطاعت خود وادار کنند. تحولات درونی ایجاد شده در سالمندان شامل تغییر در حالتهای هیجانی، تفکرات و خویشتن پنداری است. (رفیع زاده، رهنمودهای طراحی معماری خانه های سالمندان، ص: 63)
برخی از احساسات مشترک سالمندان عبارتند از :
1- احساس غم واندوه به خاطر عدم توجه فرزندان و اطرافیان .
2- احساس تنهایی به دلیل طرد شدن .
3- احساس یاس وناامیدی بخصوص در سالمندانی که مشکل مالی نیزدارند .
4- احساس اضطراب ونگرانی.
5- احساس هرز رفتن وبیهوده بودن .
6- احساس سرباربودن .

ویژگی¬های جسمی و فیزیکی سالمندان:
طبق آمار به دست آمده، 50 درصد کاهش فعالیت های فیزیولوژیکی در افراد بین 30 تا 70، سال ناشی از عوامل محیطی است. بنابراین، طراحی محیط زندگی افراد سالمند بایستی متناسب با شرایط فیزیکی و جسمانی آنها باشد، تا حداقل نیاز به دیگران را احساس نکنند. همچنین دگرگونی ها و ویژگی های خاص سالمندان از فردی به فرد دیگر به طور چمشمگیری تغییر میکند(سلیمیان، سایت و سرای سالمندان حصارک کرج، ص:81). از این رو، به برخی از ویژگیهای لازم در طراحی فضای مناسب برای زندگی سالمندان در زیر اشاره شده است:
محدودیتهای جسمی-حرکتی:
هرچه افراد پیرتر می شوند از قابلیت تحرک آنها نیز کاسته می شود. مشکلات مربوط به تحرک، می تواند در ارتباط با بقیه خصوصیاتی که در طراحی موثر است از قبیل لنگیدن، تمایل به نگاه کردن به پایین در هنگام راه رفتن با عصا، نیاز به استراحت در مسیر حرکت از فضایی به فضای دیگر و یا عدم توانایی خم کردن پا و لزوم دراز کردن آن و... می توانند با عدم اطمینیان از حرکت بین فضا و ترس از افتادن همراه باشد.
تغییرات جسمی که به نیازهای خاصی منجر شده وبرجزییات طراحی تاثیر میگذارند عبارتند از:
الف:کوتاهترشدن قد از اندازه طبیعی وکوتاه شدن افق دید.
ب: تضعیف قوای حرکتی و انجام حرکتهای سریع.
ج: کند شدن سرعت عکس العملها.
د: افزایش حساسیت نسبت به حد بالا یا پایین درجه حرارت.
ه: تضعیف قوای بینایی، شنوایی و بویایی.
و: کاهش کنترل بر فعالیت مثانه و روده.
نظرات شما عزیزان: